Hukuk, bir işletmenin aldığı neredeyse her kararın içinde yer alır. Türkmenistan’da faaliyet gösteren yabancı bir şirket açısından asıl önemli olan, karşılaşılan meselenin hukuki bir mesele olup olmadığı değil, hukuk müşavirinin söz konusu karar sürecinin bir parçası olup olmadığıdır.
Hukuki destek, hizmet verdiği işletmenin yapısına göre şekillenir. Bir ekipman tedariki veya tercüme hizmetinden farklı olarak, hukuki desteğin sınırları önceden kesin çizgilerle belirlenemez; çünkü hukuk kendisini belirli bir konu listesiyle sınırlandırmaz. Aksine, bir şirketin faaliyetlerini yürütme biçiminin neredeyse her alanında ortaya çıkar.
Belirli bir kararın içinde hukuk hemen her zaman mevcuttur. Önemli olan, bu hukuki boyutun nasıl ve kim tarafından yönetildiğidir.
Tam da bu noktada bir avukat, bir hukuk uzmanından ayrılır. Bir hukuk uzmanı kendisine yöneltilen soruya cevap verir: mevzuatın ne öngördüğü, bir hükmün hukuken geçerli olup olmadığı veya hangi usulün uygulanması gerektiği gibi. Bir avukat ise gerçek hayattaki gelişmelerin salt hukuk kurallarından ayrıldığı noktada çalışır; yani başlangıçta hukuki bir mesele olarak dahi tanımlanmayan bir konunun, her şeye rağmen hukuki bir boyut taşıdığı durumlarda devreye girer.
Hukuk şirketin bütününe nüfuz eder
İyi bir hukuk müşavirliği, bu nedenle yalnızca hukuk kurallarını bilmekle değil, hukuku şirketin tamamında yönetme ve koordine etme yeteneğiyle tanımlanır. İyi bir hukuk müşaviri, sıradan bir operasyonel adımın hangi noktada hukuki sonuç doğuracağını öngörür ve bu sonucun söz konusu adımın ayrılmaz bir parçası olarak ele alınmasını sağlar.
Bu yetkinlik her şeyden önce deneyime dayanır: kişinin ne yaptığını bilmesine ve desteğin nasıl, ne zaman, hangi biçimde ve kime verilmesi gerektiğini anlamasına. Aynı ölçüde, sürece dâhil olmaya da dayanır.
Yalnızca kendisini açıkça hukuki bir mesele olarak gösteren konularla ilgilenen bir hukuk müşaviri, hukukun gerçekte etkili olduğu alanların büyük bölümünü gözden kaçıracaktır. İyi bir hukuk müşaviri, yalnızca hukukun saf biçimiyle değil, desteklediği şirket içinde hukukla bağlantılı olan her hususla ilgilenir.
Yönetimin içinde, yönetimle birlikte hareket etmek
Türkmenistan koşullarında bu katılım, yönetimin kendisine kadar uzanır. Çok yönlü ve yetkin bir avukat, şirketin yönetim süreçlerine katılmalı ve şirketle birlikte hareket etmelidir. Yönetim de kendi açısından hukuk müşaviriyle birlikte hareket etmeli ve ondan bağımsız hareket etmeyi tercih etmemelidir.
Avukat, işletmenin faaliyetlerinin bütün seyrinden haberdar olduğunda süreç sağlıklı biçimde işler: riskler önlenir ve gerekli tedbirler zamanında alınır.
Bu nitelikte bir hukuk müşaviri, bir mesele tamamen şekillendikten sonra başvurulan bir kaynak olmaktan ziyade, meselenin şekillenme sürecinin bir parçasıdır. Çalışması yönetim kararlarıyla sürekli iç içedir ve hukuki değerlendirmeler bu kararlara sonradan eklenmek yerine kararların kendi bünyesinde yer alır.
Önce ilkeler
Bu kadar geniş kapsamlı bir rol sağlam bir temele ihtiyaç duyar. Bu nitelikteki hukuki destek belirli ilkelerden başlar ve bu ilkelerden hareketle farklı alanlara yayılır. İlkeler önce gelir; çünkü yapılacak işlerin tamamını önceden listelemek mümkün değildir. Önceden hazırlanmış hiçbir listenin öngörmediği bir mesele ortaya çıktığında, bütün hizmeti bir arada tutan unsur bu ilkelerdir.
İlişkinin temeli · 01–03
01 Güven — Bir şirket, hukuk müşaviriyle şirket dışındaki hiç kimseyle paylaşmadığı hususları paylaşır. Diğer her şey, bu güvenin doğru kişiye verilmiş olmasına dayanır.
02 Gizlilik — Hukuk müşavirinin şirketin işleri hakkında öğrendiği bilgiler, bu ilişkinin sınırları içinde kalır. Yönetimin içinde yer almak çok şey görmek ve bilmek anlamına gelir; ihtiyat ve gizlilik bunun vazgeçilmez şartıdır.
03 Bağlılık — Hukuk müşavirinin müvekkilinin menfaatlerine bağlılığı süreklidir ve yalnızca tek tek işlere ilişkin olarak yeniden ortaya çıkan bir yükümlülük değil, ilişkinin tamamına yayılan bir taahhüttür.
Hukuk müşaviri nasıl çalışır · 04–09
04 Sahiplenme — Hukuk müşaviri, müvekkilin hukuki işlerini kendi yönetmesi gereken işler gibi ele alır. Kendisine intikal eden bir konuyu sonuna kadar takip eder.
05 Şeffaflık — Müvekkil, hukuk müşavirinin ne yaptığını, bunu neden yaptığını ve her bir işin hangi aşamada bulunduğunu bilir.
06 İnisiyatif — Hukuk müşaviri, müvekkilin menfaatleri gerektirdiğinde kendisinden ayrıca talepte bulunulmasını beklemeden harekete geçer.
07 Önleme — Hukuk müşaviri bir sorunu ortaya çıkmadan önce görür. İnisiyatif harekete geçmektir; önleme ise riski, daha sonra düzeltilmesi gereken bir sorun ortaya çıkmayacak kadar erken fark etmektir.
08 Bütüncül bakış — Hukuk müşaviri şirketin faaliyetlerinin bütün seyrini takip eder. Yalnızca önündeki meseleye bakan bir hukuk müşaviri, o meselenin başka hangi alanları etkilediğini göremez.
09 Sorumluluk üstlenme — Hukuk müşaviri verdiği hukuki görüşlerin ve yaptığı çalışmaların arkasında durur ve bunların sorumluluğunu üstlenir.
Hizmetin kendisi · 10–13
10 Esneklik — Verilen destek, müvekkilin ihtiyaçlarına göre şekillenir. Önceden belirlenmiş sabit bir hizmet menüsü değildir.
11 Süreklilik — Hizmet kesintisizdir. Belirlenmiş bir saatte sona ermez ve hukuk müşavirinin artık hizmet vermediğini söylediği bir nokta yoktur.
12 İstikrar — Konunun büyüklüğü ne olursa olsun, çalışma yaklaşımı ve hizmet standardı zaman içinde aynı kalır. Müvekkil buna güvenebilir.
13 Her zaman ulaşılabilirlik — Müvekkilin hukuk müşavirine ihtiyaç duyduğu anda hukuk müşavirine ulaşılabilir.
Türkmenistan’daki yabancı şirketler için
Türkmenistan’da faaliyet gösteren yabancı bir şirket açısından bu ilkeler ilave bir boyut taşır. Şirketin karar vericileri yurt dışında bulunabilir; belgeleri farklı diller arasında hareket edebilir; kurumsal yapısının hem yerel gereklilikleri hem de başka bir ülkede bulunan merkez ofisin beklentilerini karşılaması gerekir. Böyle bir şirket, bu iki yapı arasında konumlanabilecek bir hukuk müşavirine ihtiyaç duyar.
Hukuk pratiğimiz tam olarak bu konum için oluşturulmuştur. Yabancı bir şirketin ülkedeki varlığının tüm yaşam döngüsü boyunca — kuruluş ve tescilinden iç yönetimine, çalışanlarından sözleşmelerine, varlıklarından kurumlarla ilişkilerine ve merkez ofise yapılan raporlamalara kadar — şirketin ihtiyaçlarını tek bir noktadan karşılayabilecek kapasiteye sahibiz. Bunu, ilgilendiği her meselenin geçmişini halihazırda bilen tek bir ekip aracılığıyla gerçekleştiriyoruz.
Bir uzman değil, bir ekip
Hukuki meseleler bir şirketin faaliyetlerinin her alanında ortaya çıkar. Dolayısıyla bir şirkete bu şekilde hizmet veren bir hukuk bürosunun da kendi bünyesinde her alanda uzmanlaşmış hukukçular bulundurması gerekir.
Bu nedenle, gerekli donanıma sahip bir hukuk bürosuyla çalışmak, belirli alanlarda uzmanlaşmış tek bir avukatla çalışmaktan her bakımdan çok daha önemli hâle gelir. Ekibin her zaman, her türlü senaryoya hazır olması gerekir.
Sonuç
Kurumsal müvekkillere hizmet veren bir hukuk bürosu, her zaman yönetimle iç içe olmalı, şirket faaliyetlerinin bütününe hâkim olmalı ve yönetim kararlarında görüşü alınan ve dinlenen bir konumda bulunmalıdır. Yalnızca bir sorun ortaya çıktıktan sonra devreye giren, uzaktan hizmet veren bir danışman olmamalıdır.
Şirketin zor zamanlarında yanında durmalı, şirketin işlerini kendi işiymiş gibi üstlenmeli ve bu sorumluluğu uzun yıllar boyunca istikrarlı bir şekilde taşımalıdır.