Özet

Bu makale, Türkmenistan’da hem marka hem de endüstriyel tasarım tescillerine uygulanabilir birleşik bir prosedür analizini sunmaktadır. Her bir fikri mülkiyet türü ayrı bir kanunla düzenlenmiş olsa da, Türkmenpatent tarafından uygulanan prosedürel yapı ortaktır: her iki tescil türü de başvuru, şekli inceleme, esasa ilişkin inceleme, idari bildirimlere cevap verilmesi, karar alınması, ücretin ödenmesi, tescil ve yayın aşamalarından geçer. Tüm süreler, açıkça belirlenmiş başlangıç noktalarına göre hesaplanmakta olup hem standart hem de hızlandırılmış inceleme seçenekleri mevcuttur. Makale, Marka Kanunu’nun ayrıntılı prosedürel hükümlerinden yararlanarak bu aşamaları tek bir çerçevede birleştirmekte ve aynı modelin Endüstriyel Tasarımlar Kanunu ile uyumunu ortaya koymaktadır. Bu bütünleşik yaklaşım, Türkmenistan’da marka unsurlarının ve estetik ürün tasarımlarının korunması için tutarlı ve öngörülebilir bir idari sistem sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Türkmenistan marka tescili, Türkmenistan endüstriyel tasarım tescili, Türkmenpatent prosedürleri, Türkmenistan inceleme süreleri, hızlandırılmış inceleme Türkmenistan, ücret ve ek süreler, tescilli Fikri Mülkiyet yayınları, birleşik tescil prosedürü, Türkmenistan fikri mülkiyet hukuku.

Türkmenistan’ın fikri mülkiyet tescil sistemi, hem marka hem de endüstriyel tasarım başvuruları için aynı şekilde uygulanan birleşik bir idari prosedürle karakterizedir. Koruma konuları farklı olsa da, Türkmenpatent nezdindeki idari aşamalar, süreler ve hukuki mekanizmalar yapısal olarak aynıdır. Bu bölüm, her iki kategoriye uygulanabilir tek ve birleşik bir tescil prosedürünü, ilgili süre hesaplamaları ve hukuki dayanaklarla birlikte sunmaktadır.

Başvuru

Tescil süreci, başvurunun Türkmenpatent’e sunulmasıyla başlar. Başvuru tarihi, tüm sonraki sürelerin hesaplanmasında başlangıç noktasıdır. Başvuru, tescil talebini, marka veya tasarımın görsel sunumunu, gerekli hallerde açıklamasını ve ilgili mal/hizmet listesini veya tasarım belirtilerini içermelidir. Belgeler devlet dilinde sunulmalı; yabancı dildeki materyaller, başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde tercüme edilmelidir; aksi hâlde başvuru geri çekilmiş sayılır (Endüstriyel Tasarımlar Kanunu, md. 16). Bu kurallar Marka Kanunu md. 11–12 için de geçerlidir.

Usuli İnceleme (Standart ve Hızlandırılmış)

Usuli inceleme, başvuru belgelerinin tamlığını ve doğruluğunu denetler.

a. Standart Usuli İnceleme

Usuli inceleme başvuru tarihinden iki ay sonra başlar ve yaklaşık bir ay içinde tamamlanır. Eksiklik bulunursa Türkmenpatent başvuru sahibine bildirim gönderir. Başvuru sahibi, bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde cevap vermelidir; bu süre bir defaya mahsus olmak üzere ek bir üç ay uzatılabilir (Marka Kanunu, md. 15; Endüstriyel Tasarımlar Kanunu, md. 16). Süresinde yanıt verilmemesi hâlinde başvuru geri çekilmiş sayılır.

b. Hızlandırılmış Usuli İnceleme

Başvuru sahibinin talebi üzerine usuli inceleme, gerekli ücretin ödenmesi koşuluyla 10 iş günü içinde tamamlanabilir (Marka Kanunu, md. 15/2; Endüstriyel Tasarımlar Kanunu, md. 26).

Esasa İlişkin İnceleme (Standart ve Hızlandırılmış)

Usuli incelemenin tamamlanmasının ardından esasa ilişkin inceleme başlar.

a. Standart Esas İncelemesi

Standart esas incelemesi, usuli inceleme tamamlandıktan sonra ancak rüçhan tarihinden en az altı ay geçtikten sonra başlatılabilir; ilgili ücretin ödenmiş olması gerekir (Marka Kanunu, md. 16/1).

Bu aşamada Türkmenpatent şu unsurları değerlendirir:

  • ayırt edicilik ve önceki haklarla çatışma durumu (markalar),

  • yenilik, özgünlük ve sanayiye uygulanabilirlik (tasarımlar).

Eksiklik bulunursa ön ret kararı verilir. Başvuru sahibi, bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde gerekçeli cevabını sunabilir; bu süre aylık ücretler ödenmek suretiyle altı aya kadar uzatılabilir (Marka Kanunu, md. 16). Türkmenpatent, başvuru sahibinin cevabını aldığı tarihten itibaren iki ay içinde değerlendirmekle yükümlüdür. Endüstriyel Tasarımlar Kanunu (md. 26), esasa ilişkin incelemenin yapılacağını açıkça düzenler.

b. Hızlandırılmış Esas İncelemesi

Başvuru sahibinin talebi üzerine esasa ilişkin inceleme, gerekli ücret ödenmiş olmak kaydıyla, şekli incelemenin tamamlandığı tarihten itibaren 20 iş günü içinde hızlandırılmış usulde yapılabilir (Marka Kanunu, md. 16/2).

Türkmenpatent, başvuru sahibinin sunduğu itirazlarını (eğer varsa) aldığı tarihten itibaren iki ay içinde incelemekle yükümlüdür.

Nihai Karar ve İtiraz

Nihai ret verilmesi hâlinde başvuru sahibi, kararı tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde Temyiz Komisyonu’na götürebilir (Marka Kanunu, md. 17). Süre kaçırılmışsa, başvuru sahibi gecikilen her ay için ek ücret ödemek suretiyle altı ay içinde sürenin eski hâle getirilmesini talep edebilir.

Tescil Ücretleri ve Ek Süre

Başvuru kabul edildiğinde başvuru sahibi tescil ücretini ödemekle yükümlüdür.

İlk ödeme süresi: olumlu kararın bildirilmesinden itibaren üç ay (Marka Kanunu, md. 18/3).

Ek süre: ödeme yapılmazsa, hemen ardından başlayan altı aylık ek süre içinde hem ana ücret hem de her gecikilen ay için ek ücret ödenmelidir.

Aynı kurallar Endüstriyel Tasarımlar Kanunu md. 26 kapsamında tasarımlar için de geçerlidir.

Tescil ve Yayın

Ücret ödendikten sonra Türkmenpatent, marka veya tasarımı bir ay içinde Devlet Siciline kaydetmek zorundadır (Marka Kanunu, md. 18/3). Tescil sertifikası, Devlet Siciline kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde düzenlenir (Marka Kanunu, md. 19).

Endüstriyel Tasarımlar Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca tüm tescilli tasarımlar, Devlet Siciline kaydedildikten sonra altı ay içinde yayımlanmalıdır. Marka Kanunu bu hususu açıkça düzenlememiş olsa da, idari uygulama gereği aynı yayın mekanizması markalar için de uygulanmaktadır.

Sonuç

Türkmenistan’da marka ve endüstriyel tasarımlar, Türkmenpatent tarafından yürütülen birleşik bir tescil prosedüründen geçmektedir. Her iki fikri mülkiyet kategorisi; başvuru, şekli inceleme (standart veya hızlandırılmış), esasa ilişkin inceleme (markalarda standart ve hızlandırılmış; tasarımlarda yalnızca standart), ön retlere cevap, nihai karar, ek süreli ücret ödeme, tescil ve yayın aşamalarından oluşan aynı süreci izler. Bu uyumlaştırılmış idari yapı, hem marka unsurlarının hem de estetik ürün tasarımlarının korunması için öngörülebilir, tutarlı ve etkin bir mekanizma sağlamaktadır.

Fikri Mülkiyet Tescil Hizmetlerimiz

Türkmenistan’da marka ve endüstriyel tasarım başvurularının yapılması, inceleme sürecinde Türkmenpatent ile resmi yazışmaların yürütülmesi, ön retlere yanıt hazırlanması, idari itirazların sunulması, tescil, yenileme ve Devlet Sicilindeki değişiklik işlemlerinin gerçekleştirilmesi konularında profesyonel hukuki destek sağlamaktayız.